Als zelfstandige in bijberoep combineer je een eigen zaak met een job als werknemer of ambtenaar. Je bouwt iets op zonder je loon op te geven, en je sociale bijdragen blijven laag zolang je winst klein is. Voor de rest gelden dezelfde regels als voor elke zelfstandige: een ondernemingsnummer, een sociaal verzekeringsfonds, eventueel een btw-nummer en een adres dat publiek in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) komt.
Hieronder lees je wie als bijberoeper telt, hoe je in vier stappen start, wanneer je bijberoep een hoofdberoep wordt en welk adres je bij de start opgeeft.
Wie is zelfstandige in bijberoep?
Het RSVZ, de overheidsdienst voor de sociale zekerheid van zelfstandigen, noemt je zelfstandige in bijberoep in een van deze situaties:
- je werkt naast je zelfstandige activiteit ook als werknemer of ambtenaar;
- je krijgt een vervangingsinkomen voor een job als werknemer of ambtenaar die weggevallen is, zoals een werkloosheids- of arbeidsongeschiktheidsuitkering. Dat inkomen moet minstens even hoog zijn als het minimumpensioen van een alleenstaande zelfstandige;
- je vrijwaart naast je activiteit je rechten op een rust- of overlevingspensioen.
Wie geen ander beroep of vervangingsinkomen heeft, start als zelfstandige in hoofdberoep. Studenten en gepensioneerden hebben bij het RSVZ elk een eigen categorie.
Zelfstandige in bijberoep: de voorwaarden voor je hoofdberoep
Je hoofdactiviteit moet groot genoeg zijn:
- Werknemer: je werkt minstens halftijds. Je uren per maand zijn minstens de helft van wat een voltijdse collega in dezelfde onderneming of sector werkt.
- Leerkracht: ben je benoemd, dan heb je minstens 6/10 van een volledig lesrooster. Werk je met een contract, dan volstaat een half uurrooster.
- Ambtenaar met een eigen pensioenregeling: je werkt minstens 8 maanden of 200 dagen per jaar, en minstens de helft van de uren van een voltijdse betrekking.
Werk je als vastbenoemde leerkracht tussen halftijds en 6/10, dan kan je bij je fonds een gelijkstelling met het bijberoep vragen als je zelfstandige inkomsten beperkt blijven. Het RSVZ legt die regeling apart uit.
Bijberoep starten: de stappen
De volgorde is dezelfde als bij een hoofdberoep. Alleen je bijdragen worden anders berekend.
1. Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds
Je moet aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze voordat je start. Wie dat vergeet, riskeert volgens het RSVZ een administratieve boete van 500 tot 2.000 euro. Ben je na een aanmaning van 30 dagen nog niet aangesloten, dan word je automatisch lid van de Nationale Hulpkas. Op hetzelfde moment sluit je je als zelfstandige aan bij een ziekenfonds.
2. Laat je onderneming inschrijven in de KBO
Als natuurlijke persoon met een zelfstandige activiteit schrijf je je onderneming in via een erkend ondernemingsloket. Je kiest zelf welk loket, ongeacht waar je onderneming gevestigd is (een ondernemingsloket kiezen). Het loket controleert of je aan de voorwaarden voor je activiteit voldoet, registreert je activiteiten met NACE-codes en geeft je een ondernemingsnummer. Hoe dat in de praktijk loopt, staat in je ondernemingsnummer aanvragen.
De FOD Economie vermeldt een tarief van 111,50 euro voor een inschrijving met één vestigingseenheid, zoals toegepast begin 2026. Het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.
3. Activeer je btw-nummer als je btw-plichtig bent
Het ondernemingsloket kan je ondernemingsnummer ook bij de btw-administratie activeren. Je btw-nummer is dan BE gevolgd door je ondernemingsnummer. Blijft je jaaromzet onder 25.000 euro exclusief btw, dan kan je in 2026 kiezen voor de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen (bron: FOD Financiën). Je rekent dan geen btw aan en dient geen periodieke aangiften in, maar je hebt nog steeds een btw-nummer en een paar jaarlijkse verplichtingen. Wanneer die regeling past, lees je in een btw-nummer aanvragen.
4. Regel de praktische kant
Open een aparte rekening voor je zaak, zodat je boekhouding en je privéuitgaven gescheiden blijven. Kies een boekhouder of een boekhoudprogramma. Zet je ondernemingsnummer, je adres en eventueel je btw-nummer op je website en je facturen.
Wat zegt je werkgever?
Een bijberoep is je eigen keuze, maar je arbeidsovereenkomst loopt gewoon door. De Arbeidsovereenkomstenwet verbiedt een werknemer om, tijdens en na de overeenkomst, daden van oneerlijke concurrentie te stellen of bedrijfsgeheimen van zijn werkgever te gebruiken (art. 17). Lees daarnaast je arbeidsovereenkomst en het arbeidsreglement na op afspraken over nevenactiviteiten. Twijfel je of je activiteit botst met je job, leg je plan dan voor aan een jurist of je vakbond voor je start. Ben je ambtenaar, vraag dan bij je personeelsdienst welke regels voor jou gelden.
Wat kost een bijberoep?
Je betaalt sociale bijdragen op je netto beroepsinkomen als zelfstandige, en dat inkomen tel je in je belastingaangifte op bij je loon. Het RSVZ geeft voor 2026 deze grenzen:
- onder 1.922,16 euro netto beroepsinkomen betaal je geen sociale bijdragen;
- tussen 1.922,16 en 17.374,08 euro betaal je een verminderde bijdrage;
- vanaf 17.374,08 euro betaal je dezelfde bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep.
In je eerste jaren betaal je voorlopige bijdragen, omdat je fonds je werkelijke inkomen nog niet kent. De bedragen, de afrekening achteraf en wat je kwijt bent aan boekhouding en belasting staan in kosten van een zelfstandige in bijberoep.
Van bijberoep naar hoofdberoep
Je statuut volgt je job. Je blijft bijberoeper zolang je hoofdactiviteit aan de voorwaarden hierboven voldoet. Zak je onder halftijds, neem je ontslag of valt je uitkering weg, dan word je zelfstandige in hoofdberoep. Je bent verplicht om die wijziging aan je sociaal verzekeringsfonds te melden. Vanaf dan betaal je minstens de minimumbijdrage van een hoofdberoep, ook in een jaar met weinig omzet.
Een hoge winst in bijberoep maakt je geen hoofdberoeper. Je betaalt dan wel dezelfde bijdragen, en met die bijdragen bouw je in principe ook dezelfde sociale rechten op. Zolang je geen of verminderde bijdragen betaalt, bouw je als zelfstandige geen extra rechten op. Je sociale bescherming loopt dan via je job.
Stop je met je bijberoep, dan meld je dat binnen 15 dagen aan je sociaal verzekeringsfonds en laat je je onderneming in de KBO stopzetten via je ondernemingsloket.
Welk adres geef je op als zelfstandige in bijberoep?
Bij de inschrijving in de KBO geef je een adres op voor je onderneming. De KBO bewaart de adressen van de zetel en van de vestigingseenheden, en die zijn via KBO Public Search voor iedereen gratis op te vragen. Je website, je sociale-mediapagina en je facturen tonen hetzelfde adres.
Wie in bijberoep start, doet dat bijna altijd vanuit huis. Zonder ander adres komt je woonadres dan in die openbare databank, naast je naam en je activiteit. Voor een bijberoep weegt dat soms zwaarder dan voor een hoofdberoep, om drie redenen:
- Je werkgever en je collega’s vinden je zaak met één zoekopdracht, inclusief waar je woont.
- Je huurcontract bestemt je woning misschien enkel voor bewoning. Je verhuurder heeft er fiscaal belang bij te weten of je het pand ook beroepsmatig gebruikt.
- Een verhuis betekent telkens een adreswijziging in de KBO, op je facturen en op je website.
Een eigen adres voor je zaak kan je huren bij een aanbieder van zeteladressen. Je woonadres blijft dan je domicilie, en in de KBO staat het adres van je zaak. De afweging tussen thuis en een apart bedrijfsadres staat in bijberoep op je thuisadres of een bedrijfsadres.
In het centrum van Aartselaar verhuurt A Office zo’n adres, en inkomende post staat dezelfde werkdag gescand in je mailbox. Voor een eenmanszaak in bijberoep is dat het vestigingsadres voor eenmanszaken, vanaf €39 per maand.
Kort samengevat
- Check of je job of uitkering aan de voorwaarden van het RSVZ voldoet.
- Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds, voor je eerste opdracht.
- Laat je inschrijven in de KBO via een ondernemingsloket en kies het adres dat je daar opgeeft.
- Laat je btw-nummer activeren en kies je btw-regeling.
- Meld elke wijziging in je job aan je fonds, zeker als je bijberoep je hoofdberoep wordt.
Voor je eigen situatie, zoals je bijdragen of de combinatie met een uitkering, vraag je raad aan je sociaal verzekeringsfonds of je ondernemingsloket.